{"id":60596,"date":"2020-07-10T06:50:10","date_gmt":"2020-07-10T06:50:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/"},"modified":"2023-10-18T09:22:55","modified_gmt":"2023-10-18T09:22:55","slug":"polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/","title":{"rendered":"Polskie zwyczaje andrzejkowe – dawniej i dzi\u015b"},"content":{"rendered":"

Jak wygl\u0105da\u0142y kiedy\u015b zwyczaje andrzejkowe? Co si\u0119 zmieni\u0142o od tamtego czasu? Koniecznie przeczytaj artyku\u0142 i dowiedz si\u0119 jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice!<\/strong><\/p>\n

Sk\u0105d wzi\u0119\u0142y si\u0119 andrzejki?<\/strong><\/p>\n

Andrzejki, jak sugeruje nam nazwa, to dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Andrzeja<\/strong>. \u015awi\u0119ty Andrzej, aposto\u0142 pochodz\u0105cy z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim, jest jednym z najpopularniejszych i najbardziej lubianych chrze\u015bcija\u0144skich \u015bwi\u0119tych. Sta\u0142 si\u0119 pierwszym uczniem powo\u0142anym na aposto\u0142a i przyprowadzi\u0142 do Chrystusa swego brata, Piotra, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 pierwsz\u0105 g\u0142ow\u0105 ca\u0142ego chrze\u015bcija\u0144stwa. Po Wniebowst\u0105pieniu Chrystusa Andrzej naucza\u0142 i wed\u0142ug wielu \u017ar\u00f3de\u0142, dokonywa\u0142 wielu cud\u00f3w. \u015awi\u0119ty Andrzej zako\u0144czy\u0142 swoje apostolskie \u017cycie m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 na greckim p\u00f3\u0142wyspie Peloponez. Zosta\u0142 ukrzy\u017cowany g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142, na krzy\u017cu w kszta\u0142cie litery X. Tradycja prawos\u0142awna przyjmuje \u017ce \u015bw. Andrzej umiera\u0142 trzy dni, nie zosta\u0142 bowiem przybity do krzy\u017ca. Mimo cierpienia, w obecno\u015bci t\u0142umu gapi\u00f3w, wyznawa\u0142 wiar\u0119 w Chrystusa i dawa\u0142 \u015bwiadectwo m\u0119cze\u0144stwa za wiar\u0119.<\/p>\n

\u015awi\u0119ty Andrzej ma szczeg\u00f3lnie znaczenie dla wszystkich S\u0142owian<\/strong>, nazywany jest aposto\u0142em S\u0142owian. Jest patronem wielu pa\u0144stw i narod\u00f3w, patronuje r\u00f3wnie\u017c wielu miastom. \u015awi\u0119ty Andrzej jest tak\u017ce patronem podr\u00f3\u017cnych, ma\u0142\u017ce\u0144stw podr\u00f3\u017cuj\u0105cych, opiekuje si\u0119 \u017ceglarzami, rybakami, rze\u017aniami i sprzedawcami ryb. Co ciekawe, jest or\u0119downikiem zakochanych, wspomaga potrzebuj\u0105cych w sprawach matrymonialnych i wypraszaniu potomstwa, st\u0105d pewnie wiele zwyczaj\u00f3w andrzejkowych z tym zwi\u0105zanych.<\/p>\n

\u015awi\u0119ty Andrzej cieszy\u0142 si\u0119 od pocz\u0105tk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105<\/strong>, jako niez\u0142omny i nieskazitelny wierz\u0105cy. Kult \u015bw. Andrzeja rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 na ca\u0142\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 Europ\u0119 w tym na tereny piastowskiej Polski. Kult \u015bw. Andrzeja ma wi\u0119c d\u0142ug\u0105 tradycj\u0119, niewiele kr\u00f3tsz\u0105 ani\u017celi pa\u0144stwowo\u015b\u0107 polska. Tradycyjne andrzejki by\u0142y \u015bwi\u0119tem zarezerwowanym wy\u0142\u0105cznie dla panien ? panowie wr\u00f3\u017cyli sobie i bawili si\u0119 w tzw. katarzynki, czyli dzie\u0144 \u015bw. Katarzyny.
\nZ biegiem lat tradycje i zwyczaje zacz\u0119\u0142y si\u0119 ze sob\u0105 \u015bciera\u0107 i miesza\u0107, w wyniku r\u00f3\u017cnych wydarze\u0144 historycznych oraz wewn\u0119trznych wydarze\u0144 w samym Ko\u015bciele Katolickim oraz sytuacji ekonomicznej i geopolitycznej na ziemiach polskich, \u017cywe nadal pozosta\u0142o \u015bwi\u0119to Andrzeja.<\/p>\n

Dzie\u0144 \u015bw. Andrzeja przypada na noc z 29 listopada, \u015bwi\u0119towanie zawsze celebruje si\u0119 jednak w noc z 29 na 30 listopada.<\/strong><\/p>\n

Jak zosta\u0142o przytoczone<\/strong>, kiedy\u015b \u015bwi\u0119to dotyczy\u0142o wy\u0142\u0105cznie panien, mia\u0142o charakter przede wszystkim matrymonialny. Pocz\u0105tkowo andrzejki traktowane by\u0142y bardzo powa\u017cnie a wr\u00f3\u017cby odprawiano tylko indywidualnie, do wr\u00f3\u017cb z kolei przyk\u0142adano du\u017c\u0105 wag\u0119, dopiero w p\u00f3\u017aniejszym czasie wr\u00f3\u017cby nabra\u0142y nieco bardziej swobodnego charakteru i sta\u0142y si\u0119 zbiorowe. Dziewcz\u0119ta przychodzi\u0142y na spotkanie organizowane w charach, plebaniach rzadziej w ko\u015bciele z … ko\u015bci\u0105 w r\u0119ku. Ko\u015bci uk\u0142adano szeregiem, jeden obok drugiej na pod\u0142odze i przygl\u0105dano si\u0119 wpuszczonemu wcze\u015bniej psu, kt\u00f3rej ko\u015b\u0107 pies porwa\u0142 jako pierwsz\u0105, ta mia\u0142a pierwsza wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c.<\/p>\n

Popularne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c lanie do wody p\u0142ynnej cyny lub o\u0142owiu (w p\u00f3\u017aniejszym okresie wosk).<\/strong>\u00a0Lano go za pomoc\u0105 specjalnego klucza, kt\u00f3ry oznacza\u0142 otwarcie drzwi dla przysz\u0142o\u015bci. Zastyg\u0142e na wodzie kszta\u0142ty wyjmowano, przystawiano \u015bwiec\u0119 a nast\u0119pnie starano si\u0119 odczytywa\u0107 poprzez powsta\u0142e na \u015bcianie z powsta\u0142ych wzor\u00f3w zastyg\u0142ej cyny lub o\u0142owiu znaki, kt\u00f3re mia\u0142y zwiastowa\u0107 wydarzenia w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci. Zastyg\u0142ym wzorem i powsta\u0142ym figurom przypisywano r\u00f3\u017cne znaczenia. Anio\u0142 mia\u0142 oznacza\u0107 szcz\u0119\u015bcie i przychylno\u015b\u0107 otoczenia, gwiazda ? powodzenie w \u017cyciu, bogactwo i pomy\u015blno\u015b\u0107, dom ? za\u0142o\u017cenie rodziny lub przeprowadzk\u0119, kot czy pies stanowili ostrze\u017cenie przed nierozwa\u017cnym zachowaniem, kwiat ? mi\u0142\u0105 niespodziank\u0119, obr\u0105czka ? zakochanie si\u0119 lub szybsze zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcie. Jak wiele wzor\u00f3w tak i wiele interpretacji. Co ciekawe, nie wylewano wody z miski do kt\u00f3rej wlewano cyn\u0119 czy o\u0142\u00f3w, wrzucano na ni\u0105 ig\u0142y, ga\u0142\u0105zki lub \u0142upiny orzech\u00f3w, jedne oznacza\u0142y pann\u0119, drugie kawalera. Je\u017celi zetkn\u0119\u0142y si\u0119 ze sob\u0105, wr\u00f3\u017cono pomy\u015bl\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n

Dziewcz\u0119ta uk\u0142ada\u0142y r\u00f3wnie\u017c na pod\u0142odze buty<\/strong>, poczynaj\u0105c od najdalej po\u0142o\u017conego od drzwi miejsca, przy \u015bcianie, w kierunku drzwi. Ka\u017cda dziewczyna uk\u0142ada\u0142a po jednym swoim bucie. Buty ustawiano naprzemiennie, po wy\u0142o\u017ceniu wszystkich but\u00f3w jeden za drugim, na pocz\u0105tek ustawiano ostatni. Kt\u00f3rej panny pierwszy przekroczy\u0142 pr\u00f3g, ta mia\u0142a najszybciej wyj\u015b\u0107 za m\u0105\u017c. Zwyczaj ten przetrwa\u0142 do dnia dzisiejszego.<\/p>\n

Cz\u0119ste by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wk\u0142adanie pod przedmioty,<\/strong>\u00a0naczynia rekwizyt\u00f3w, a nast\u0119pnie odkrywania co kryje si\u0119 za przedmiotami, znaleziona obr\u0105czka zwiastowa\u0142a zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcie, r\u00f3\u017caniec, medalik czy krzy\u017cy ? p\u00f3j\u015bcie do zakonu, moneta ? bogactwo, \u0142y\u017cka ? dobr\u0105 gospodyni\u0119, puste miejsce z kolei oznacza\u0142o brak zmian w nadchodz\u0105cym roku.<\/p>\n

Dziewcz\u0119ta wr\u00f3\u017cy\u0142y sobie tak\u017ce samodzielnie z d\u0142oni czy oczu<\/strong>. Obierano r\u00f3wnie\u017c jab\u0142ka, d\u0142ugo\u015b\u0107 ostru\u017cyny zapowiada\u0142a trwa\u0142o\u015b\u0107 zwi\u0105zku. Im ostru\u017cyna d\u0142u\u017csza tym zwi\u0105zek mia\u0142 trwa\u0107 d\u0142u\u017cej. Obierki rzucano za siebie, a nast\u0119pnie pr\u00f3bowano z nich odczyta\u0107 pierwsz\u0105 liter\u0119 imienia przysz\u0142ego partnera.<\/p>\n

Zwracano uwag\u0119 tak\u017ce na kszta\u0142t obierek<\/strong>, im szersze i grubsze mia\u0142y oznacza\u0107 lata pomy\u015blno\u015bci i bogactwo, w\u0105skie i chude ? lata biedy i niepowodzenia. Rzadko na zabaw\u0119 dziewcz\u0119ta zaprasza\u0142y jednego ch\u0142opca, kt\u00f3remu zawi\u0105zywano oczy, kilkakrotnie obracaj\u0105c dooko\u0142a, dziewcz\u0119ta ustawia\u0142y si\u0119 w kr\u0119gu otaczaj\u0105cym ch\u0142opca i uwa\u017cnie \u015bledzi\u0142y w stron\u0119 kt\u00f3rej z nich ch\u0142opiec najpierw spojrzy. Zwiastowa\u0142o to r\u00f3wnie\u017c wczesny \u015blub.<\/p>\n

W dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Andrzeja dziewcz\u0119ta stara\u0142y si\u0119 wsta\u0107 jak najwcze\u015bniej,<\/strong>\u00a0wczesnym\u00a0rankiem wybiega\u0142y przed dom wys\u0142uchuj\u0105c z kt\u00f3rej strony dobiegnie je szczekanie\u00a0psa ? z tego dok\u0142adnie kierunku mia\u0142 nadej\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142y wybranek, liczono\u00a0r\u00f3wnie\u017c sztachety w p\u0142ocie, zaczynaj\u0105c od strony z kt\u00f3rej dobieg\u0142o szczekanie psa,\u00a0ka\u017cda sztacheta oznacza\u0142a jeden miesi\u0105c oczekiwania na przysz\u0142ego m\u0119\u017ca. Wiara \u017ce\u00a0zwierz\u0119ta maj\u0105 istotny wp\u0142yw dla przysz\u0142o\u015bci, wzi\u0119\u0142o si\u0119 wprost z kultury s\u0142owia\u0144skiej,\u00a0kt\u00f3ra przypisywa\u0142a du\u017c\u0105 rol\u0119 naturze oraz zwierz\u0119tom i akcentowa\u0142a ich ingerencj\u0119 w\u00a0\u017cycie cz\u0142owieka.<\/p>\n

Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 \u017ce zwyczaje andrzejkowe s\u0105 powi\u0105zane ze zwyczajami\u00a0s\u0142owia\u0144skimi<\/strong>, nie zwi\u0105zanymi z wiar\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Wielu hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych\u00a0zarzuca\u0142o andrzejkom ich cz\u0119\u015bciowo poga\u0144ski charakter.<\/p>\n

Dzie\u0144 \u015bwi\u0119tego Andrzeja by\u0142 r\u00f3wnie\u017c oczywi\u015bcie wa\u017cnym \u015bwi\u0119tem ko\u015bcielnym. W\u00a0Ko\u015bcio\u0142ach w ca\u0142ej Polsce odprawiano nabo\u017ce\u0144stwa. W Ko\u015bcio\u0142ach gromadzi\u0142y si\u0119\u00a0ca\u0142e wsie. Wierni prosili \u015bwi\u0119tego Andrzeja o \u0142ask\u0119 i wstawiennictwo. Panny prosi\u0142y o\u00a0dobrego m\u0119\u017ca i powodzenie w \u017cyciu. Z postaci\u0105 \u015bw. Andrzeja wi\u0105zano du\u017ce nadzieje\u00a0i wiar\u0119 w or\u0119downictwo.<\/p>\n

Jak ju\u017c zosta\u0142o wspomniane<\/strong>, z czasem w andrzejkowych zwyczajach zacz\u0119li coraz\u00a0cz\u0119\u015bciej bra\u0107 udzia\u0142 tak\u017ce i ch\u0142opcy. Dzisiaj ch\u0142opcy bawi\u0105 si\u0119 podczas andrzejek na\u00a0r\u00f3wni z dziewcz\u0119tami, bior\u0105c udzia\u0142 we wszystkich zwyczajach i zabawach.<\/p>\n

Jak mo\u017cna \u0142atwo wywnioskowa\u0107 z powy\u017cszego tekstu<\/strong>, zwyczaje andrzejkowe\u00a0niewiele si\u0119 zmieni\u0142y do dnia dzisiejszego! Zwyczaje poza tym \u017ce bior\u0105 w nich udzia\u0142\u00a0tak\u017ce ch\u0142opcy, przystosowano do reali\u00f3w dnia dzisiejszego. Korzystamy z\u00a0og\u00f3lnodost\u0119pnych przedmiot\u00f3w i materia\u0142\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 andrzejkowych zabaw\u00a0czerpie bezpo\u015brednio z tych w kt\u00f3rych udzia\u0142 brali nasi przodkowie, zmianie nie\u00a0uleg\u0142a tak\u017ce symbolika dnia \u015bw. Andrzeja.<\/p>\n

Niegdy\u015b dzie\u0144 \u015bw. Andrzeja<\/strong>\u00a0by\u0142 jednym z ulubionych dni wszystkich polskich dzieci a\u00a0tak\u017ce doros\u0142ych, mia\u0142 charakter masowy. W zabawach Andrzejkowych bra\u0142y udzia\u0142\u00a0prawie wszyscy, ca\u0142e wsie i miasteczka. M\u0142odzi ludzie spotykali si\u0119 t\u0142umnie w\u00a0domach, je\u015bli pozwoli\u0142a pogoda organizowali ogniska, zabawy, wr\u00f3\u017cyli i \u017cartowali.\u00a0Bez krzty przesady mo\u017cna powiedzie\u0107 \u017ce andrzejki stanowi\u0142y jedno z\u00a0najwa\u017cniejszych polskich \u015bwi\u0105t zar\u00f3wno w wymiarze religijnym jak i ludowym. Sta\u0142\u00a0si\u0119 nieodzownym i charakterystycznym elementem polskiego folkloru. Po\u0142\u0105czenie\u00a0zwyczaj\u00f3w i starych wierze\u0144 s\u0142owia\u0144skich z chrze\u015bcija\u0144stwem da\u0142o unikatowy efekt.<\/p>\n

Pierwszym uderzeniem w celebrowanie andrzejek<\/strong>\u00a0na ziemiach polskich stanowi\u0142y\u00a0rozbiory, w ka\u017cdym rozbiorze w\u0142adze inaczej podchodzi\u0142y do kwestii religii, kultury,\u00a0obyczaj\u00f3w i zwyczaj\u00f3w.<\/p>\n

Celebrowanie andrzejek zosta\u0142o wyra\u017anie utrudnione<\/strong>\u00a0w zaborze pruskim, spowodowa\u0142a to r\u00f3wnie\u017c liczna migracja protestanckiej ludno\u015bci niemieckiej na ziemie polskie ? Wielkopolsk\u0119, Pomorze i \u015al\u0105sk, do dzisiaj w tych regionach Polski celebrowanie dnia \u015bwi\u0119tego Andrzeja nie jest tak silne jak na ziemiach dawnego zaboru rosyjskiego czy austriackiego.<\/p>\n

Kolejnym uderzeniem bez w\u0105tpienia by\u0142y wydarzenia I i II wojny \u015bwiatowej<\/strong>, lokalne spo\u0142eczno\u015bci z naturalnych przyczyn, zmuszeni byli porzuci\u0107 huczne \u015bwi\u0119towanie i radowanie. Od II wojny \u015bwiatowej spo\u0142ecze\u0144stwo polskie sta\u0142o si\u0119 mniej ufne wobec s\u0105siad\u00f3w, otoczenia. Zauwa\u017calne jest zamkni\u0119cie si\u0119 polskich rodzin na lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 i skupienie na rodzinie. Tu\u017c po wojnie oraz w okresie komunistycznym, w du\u017cej mierze polskie rodziny piel\u0119gnowa\u0142y zwyczaje andrzejkowe w zaciszu dom\u00f3w w z udzia\u0142em bliskich lub przyjaci\u00f3\u0142. Z roku na rok andrzejki odzyskiwa\u0142y jednak dawny blask.<\/p>\n

W ostatnich latach znowu zauwa\u017calny jest renesans zwyczaj\u00f3w andrzejkowych<\/strong>. W organizacj\u0119 ciekawych wydarze\u0144 anga\u017cuj\u0105 si\u0119 lokalne w\u0142adze, wsie oraz szko\u0142y, kt\u00f3re tworz\u0105 specjalne przedstawienia, pokoje wr\u00f3\u017cb, planuj\u0105 zabawy. Andrzejki z roku na rok odzyskuj\u0105 dawny impet, szczeg\u00f3lnie na wsiach anga\u017cuj\u0105 coraz wi\u0119cej os\u00f3b, przede wszystkim dzieci. W odr\u00f3\u017cnieniu do lat wcze\u015bniejszych, o wiele mniejsze znaczenie maj\u0105 uroczysto\u015bci organizowane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n

Andrzejki jak kiedy\u015b tak i dzisiaj, stanowi\u0105 doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do sp\u0119dzenia czasu z najbli\u017cszymi<\/strong>, integracji i pobudzenia nie tylko dzieci\u0119cej wyobra\u017ani. Warto by tradycja i zwyczaje jednego z najstarszych i najciekawszych polskich \u015bwi\u0105t, nadal by\u0142o kultywowane.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak wygl\u0105da\u0142y kiedy\u015b zwyczaje andrzejkowe? Co si\u0119 zmieni\u0142o od tamtego czasu? Koniecznie przeczytaj artyku\u0142 i dowiedz si\u0119 jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice!<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":58888,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[106],"tags":[116,117],"class_list":["post-60596","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady-andrzejkowe","tag-andrzejki","tag-andrzejkowo"],"yoast_head":"\nPolskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jak wygl\u0105da\u0142y kiedy\u015b zwyczaje andrzejkowe? Co si\u0119 zmieni\u0142o od tamtego czasu? Koniecznie przeczytaj artyku\u0142 i dowiedz si\u0119 jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Sylwester.pl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-07-10T06:50:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-10-18T09:22:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"901\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Sylwestrowo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sylwestrowo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sylwestrowo\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/person\/5a2dccd53cb782c2c018fd539e75c0a2\"},\"headline\":\"Polskie zwyczaje andrzejkowe – dawniej i dzi\u015b\",\"datePublished\":\"2020-07-10T06:50:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-18T09:22:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\"},\"wordCount\":1735,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg\",\"keywords\":[\"andrzejki\",\"andrzejkowo\"],\"articleSection\":[\"Poradnik andrzejkowy\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\",\"name\":\"Polskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg\",\"datePublished\":\"2020-07-10T06:50:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-10-18T09:22:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg\",\"width\":1350,\"height\":901},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Polskie zwyczaje andrzejkowe – dawniej i dzi\u015b\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/\",\"name\":\"Sylwester.pl\",\"description\":\"Sylwester zaczyna si\u0119 tutaj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization\",\"name\":\"Sylwester.pl\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/logo-sylwester.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/logo-sylwester.png\",\"width\":177,\"height\":40,\"caption\":\"Sylwester.pl\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/person\/5a2dccd53cb782c2c018fd539e75c0a2\",\"name\":\"Sylwestrowo\",\"url\":\"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/author\/sylwestrowo\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Polskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl","og_description":"Jak wygl\u0105da\u0142y kiedy\u015b zwyczaje andrzejkowe? Co si\u0119 zmieni\u0142o od tamtego czasu? Koniecznie przeczytaj artyku\u0142 i dowiedz si\u0119 jakie s\u0105 r\u00f3\u017cnice!","og_url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/","og_site_name":"Sylwester.pl","article_published_time":"2020-07-10T06:50:10+00:00","article_modified_time":"2023-10-18T09:22:55+00:00","og_image":[{"width":1350,"height":901,"url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Sylwestrowo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Sylwestrowo","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/"},"author":{"name":"Sylwestrowo","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/person\/5a2dccd53cb782c2c018fd539e75c0a2"},"headline":"Polskie zwyczaje andrzejkowe – dawniej i dzi\u015b","datePublished":"2020-07-10T06:50:10+00:00","dateModified":"2023-10-18T09:22:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/"},"wordCount":1735,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg","keywords":["andrzejki","andrzejkowo"],"articleSection":["Poradnik andrzejkowy"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/","name":"Polskie zwyczaje andrzejkowe - dawniej i dzi\u015b - Sylwester.pl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg","datePublished":"2020-07-10T06:50:10+00:00","dateModified":"2023-10-18T09:22:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/candle.jpg","width":1350,"height":901},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/polskie-zwyczaje-andrzejkowe-dawniej-i-dzis\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Polskie zwyczaje andrzejkowe – dawniej i dzi\u015b"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#website","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/","name":"Sylwester.pl","description":"Sylwester zaczyna si\u0119 tutaj.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#organization","name":"Sylwester.pl","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/logo-sylwester.png","contentUrl":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/logo-sylwester.png","width":177,"height":40,"caption":"Sylwester.pl"},"image":{"@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/#\/schema\/person\/5a2dccd53cb782c2c018fd539e75c0a2","name":"Sylwestrowo","url":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/author\/sylwestrowo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60596"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60598,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60596\/revisions\/60598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sylwester.pl\/przewodnik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}