KALENDARZ GREGORIA\u0143SKI<\/h2>\n
W Polsce podobnie jak w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w na \u015bwiecie, obowi\u0105zuje s\u0142oneczny kalendarz gregoria\u0144ski<\/strong>, b\u0119d\u0105cy jednym z kalendarzy chrze\u015bcija\u0144skich. Kalendarz gregoria\u0144ski jest zreformowanym przez w\u0142oskiego lekarza Aloisiusa Liliusa z Ciro kalendarzem julia\u0144skim, kt\u00f3ry zosta\u0142 zast\u0105piony gregoria\u0144skim w 1582 roku przez papie\u017ca Grzegorza XIII. Fakt ten stanowi\u0142 kontynuacj\u0119 tradycji staro\u017cytnego Rzymu. Tego samego roku kalendarz zosta\u0142 przyj\u0119ty w \u00f3wczesnym Kr\u00f3lestwie Polskim, przyjmuj\u0105c kalendarz jako jedno z pierwszych pa\u0144stw na \u015bwiecie. Jak wszyscy doskonale wiemy, kalendarz gregoria\u0144ski dzieli rok na 365 dni i 12 miesi\u0119cy.<\/p>\n Kalendarz ten obowi\u0105zuje we wszystkich krajach szeroko pojmowanej cywilizacji zachodniej oraz w krajach o tradycjach chrze\u015bcija\u0144skich (rzymskokatolickich i protestanckich, z wy\u0142\u0105czeniem chrze\u015bcija\u0144skich ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich) \u2013 w Europie, obu Amerykach, Australii oraz w cz\u0119\u015bci pa\u0144stw kontynentu afryka\u0144skiego i azjatyckiego. W niekt\u00f3rych krajach np. w Chinach, kalendarz gregoria\u0144ski jest urz\u0119dowo obowi\u0105zuj\u0105cym, r\u00f3wnolegle jednak, g\u0142\u00f3wnie na poziomie spo\u0142ecznym, kulturowym czy religijnym stosuje si\u0119 tradycyjne kalendarze.<\/p>\n Wed\u0142ug gregoria\u0144skiego, \u201epolskiego\u201d kalendarza Nowy Rok co roku obchodzimy w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia. Zwyczaj rozpoczynania nowego roku od pierwszego dnia stycznia wprowadzi\u0142 w reformie kalendarzowej Gajusz Juliusz Cezar, Rzymianie czcili w ten dzie\u0144 boga bram, drzwi i pocz\u0105tk\u00f3w \u2013 Janusa. W wielu europejskich j\u0119zykach, to w\u0142a\u015bnie od tego rzymskiego boga wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa pierwszego miesi\u0105ca w roku, m.in w j\u0119zyku angielskim (January). Wcze\u015bniej Rzymianie Nowy Rok \u015bwi\u0119towali 5 marca.<\/p>\n Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c obecnie stosowane kalendarze dziel\u0105 si\u0119 na trzy typy \u2013 s\u0142oneczne, ksi\u0119\u017cycowe i ksi\u0119\u017cycowo-s\u0142oneczne. Kalendarze s\u0142oneczne oparte s\u0105 na cyklu zmian p\u00f3r roku, zwi\u0105zane z ruchem obiegowym Ziemi wok\u00f3\u0142 s\u0142o\u0144ca. \u015arednia d\u0142ugo\u015b\u0107 roku s\u0142onecznego wynosi 365,2422 dni, co wymusza wyr\u00f3wanie roku kalendarzowego co pewien czas \u2013 wyr\u00f3wnaniem jest co cztery lata tzw. rok przyst\u0119pny. Kalendarze ksi\u0119\u017cycowe oparte s\u0105 z kolei na fazach Ksi\u0119\u017cyca. Rok ksi\u0119\u017cycowym a 354 dni. Kalendarze ksi\u0119\u017cycowo-s\u0142oneczne stanowi\u0105 kombinacj\u0119 obu kalendarzy. Rok kalendarzowy ma 365 dni, ale d\u0142ugo\u015b\u0107 miesi\u0105ca wynosi 29 lub 30 dni.<\/p>\n Chi\u0144czycy formalnie wyznaczaj\u0105 dat\u0119 zgodnie z kalendarzem gregoria\u0144skim, w najwi\u0119kszych chi\u0144skich metropoliach odbywaj\u0105 si\u0119 symboliczne wydarzenia, zabawy i pokazy sztucznych ogni w Nowy Rok w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia. Zgodnie z tradycj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo chi\u0144skie stosuje jednak tradycyjny kalendarz chi\u0144ski<\/strong>, tzw. chi\u0144ski kalendarz ksi\u0119\u017cycowy. Chi\u0144ski kalendarz sk\u0142ada si\u0119 z sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioletnich cykli, kt\u00f3re stanowi\u0105 kombinacj\u0119 Dwunastu Ziemskich Konar\u00f3w i Pi\u0119ciu Niebia\u0144skich Pni: 12 zwierz\u0105t i 5 \u017cywio\u0142\u00f3w. Kalendarz chi\u0144ski opiera si\u0119 na obserwacji wysoko\u015bci s\u0142o\u0144ca oraz faz ksi\u0119\u017cyca. Jest jednym z kalendarzy ksi\u0119\u017cycowo-s\u0142onecznych.<\/p>\n Chi\u0144ski Nowy Rok, w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu \u015awi\u0119to Wiosny jest tradycyjnie najwa\u017cniejszym \u015bwi\u0119tem w Chinach, jest ruchom\u0105 dat\u0105, przypadaj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy styczniem a lutym. Obecnie mamy rok ma\u0142py, nast\u0119pne po nim b\u0119d\u0105 obchodzone lata koguta, psa, \u015bwini, szczura, bawo\u0142u, tygrysa, kr\u00f3lika, smoka oraz ma\u0142py. \u015awi\u0119to Wiosny to najhuczniej obchodzone \u015bwi\u0119to w Chinach, pierwsze 3 dni Nowego Roku s\u0105 wolne od pracy.<\/p>\n W Indiach urz\u0119dowo obowi\u0105zuje kalendarz gregoria\u0144ski. W u\u017cyciu jest r\u00f3wnie\u017c indyjski kalendarz narodowy<\/strong>, b\u0119d\u0105cy kalendarzem s\u0142onecznym, rok podobnie jak w przypadku kalendarza gregoria\u0144skiego liczy 365 dni i dzieli si\u0119 na 12 miesi\u0119cy. W odr\u00f3\u017cnieniu od pozosta\u0142ych kalendarzy s\u0142onecznych, w kalendarzu indyjskim w roku przest\u0119pnym dodaje si\u0119 jeden dzie\u0144, w latach przyst\u0119pnych liczy 366 dni. Uroczysto\u015bci noworoczne w Indiach odbywaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych terminach, w zale\u017cno\u015bci od regionu, lokalnych tradycji czy religijnych obyczaj\u00f3w.<\/p>\n Hinduski Nowy Rok \u2013 Dipwali, podobnie jak chi\u0144ski jest \u015bwi\u0119tem ruchomym, trwa oko\u0142o 5 dni. \u015awi\u0119to roz\u0142o\u017cone jest na kilka tygodni mi\u0119dzy pa\u017adziernikiem a listopadem. Hindusi spotykaj\u0105 si\u0119 z krewnymi w domach. Obchody Nowego Roku ko\u0144cz\u0105 si\u0119 kiedy obdarujemy s\u0142odyczami ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w rodziny. Dipwali to inaczej festiwal \u015bwiat\u0142a. Hindusi zdobi\u0105 domy i mieszkania kolorowymi lampionami, migaj\u0105cymi lampkami oraz zapalaj\u0105 lampki oliwne. Zapalenie \u015bwiat\u0142a jest okazaniem wdzi\u0119czno\u015bci za dobro, jakie spotyka Hindus\u00f3w w \u017cyciu.<\/p>\n Prawos\u0142awni u\u017cywaj\u0105 kalendarza julia\u0144skiego<\/strong>, czyli pierwotn\u0105 wersj\u0119 kalendarza gregoria\u0144skiego, sprzed reformy. Kalendarz julia\u0144ski obowi\u0105zywa\u0142 w ca\u0142ej Europie do XVI wieku. W wyniku reformy kalendarz gregoria\u0144ski cofn\u0105\u0142 si\u0119 o trzyna\u015bcie dni wzgl\u0119dem julia\u0144skiego. Zar\u00f3wno Bo\u017ce Narodzenie jak i Nowy Rok obchodzony jest w innych terminach \u2013 prawos\u0142awny Nowy Rok obchodzony jest w nocy z 13 na 14 stycznia. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w prawos\u0142awnych urz\u0119dowo stosuje si\u0119 kalendarza gregoria\u0144skiego, kalendarz julia\u0144ski s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie do ustalania dat uroczysto\u015bci religijnych, obchody prawos\u0142awnego Nowego Roku r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 charakter przede wszystkim religijny, odprawia si\u0119 noworoczne nabo\u017ce\u0144stwa. W krajach prawos\u0142awnych podobnie jak na Zachodzie \u015bwi\u0119tuje si\u0119 Nowy Rok w sylwestra, wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia.<\/p>\n Kalendarz muzu\u0142ma\u0144ski<\/strong> jest kalendarzem ksi\u0119\u017cycowym, zawieraj\u0105cym 12 miesi\u0119cy po 29 lub 30 dni, kalendarz muzu\u0142ma\u0144ski jest stosowany g\u0142\u00f3wnie do cel\u00f3w religijnych. Kalendarz muzu\u0142ma\u0144ski oparty jest na fazach ksi\u0119\u017cyca, bie\u017ce sw\u00f3j pocz\u0105tek od ucieczki Mahometa z Mekki do Medyny (hid\u017cra) w 622 roku wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego. Obecny kalendarz muzu\u0142ma\u0144ski zast\u0105pi\u0142 kalendarz arabski reform\u0105 Mahometa usuwaj\u0105c\u0105 13 miesi\u0105c. Muzu\u0142ma\u0144ski Nowy Rok ma charakter wy\u0142\u0105cznie religijny, jest \u015bwi\u0119tem ruchomym. 2 pa\u017adziernika 2016 roku muzu\u0142manie \u015bwi\u0119towali 1438 rok hid\u017cry. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw muzu\u0142ma\u0144skich urz\u0119dowo stosuje kalendarz gregoria\u0144ski.<\/p>\n \u017bydzi stosuj\u0105 kalendarz hebrajski<\/strong> (\u017cydowski), jeden z kalendarzy ksi\u0119\u017cycowo-s\u0142onecznych. Kalendarz hebrajski jest ruchomy, d\u0142ugo\u015b\u0107 lata hebrajskiego mo\u017ce wynosi\u0107 od 354 do 356 dni. Rok przyst\u0119pny mo\u017ce liczy\u0107 od 383 do 385 dni. Kalendarz \u017cydowski rozpoczyna si\u0119 od dnia stworzenia \u015bwiata, kt\u00f3re ustalone jest na 7 pa\u017adziernika 3761 roku p.n.e. (wg kalendarza gregoria\u0144skiego). Obecnie trwa 5776 rok hebrajski. \u017bydowski Nowy Rok \u2013 Rosz ha-Szana czyli \u015awi\u0119to Tr\u0105bek, obchodzony jest w miesi\u0105cu Elul przypadaj\u0105cy na prze\u0142om sierpnia i wrze\u015bnia, podobnie jak w kalendarzu muzu\u0142ma\u0144skim, hebrajski Nowy Rok ma charakter ruchomy. Upami\u0119tnia stworzenie \u015bwiata i przypomina o s\u0105dzie bo\u017cym. \u015awi\u0119to trwa dwa dni w Izraelu, ma charakter religijny. W tym dniu nar\u00f3d \u017cydowski staje ze skruch\u0105 przed Bogiem oczekuj\u0105c mi\u0142osierdzia i przebaczenia.<\/p>\n Przytoczone wy\u017cej kalendarze s\u0105 obok gregoria\u0144skiego, najbardziej upowszechnionymi kalendarzami stosowanymi obecnie na \u015bwiecie. Nale\u017cy nadmieni\u0107 \u017ce istnieje jeszcze szereg innych, aczkolwiek ju\u017c rzadziej u\u017cywanych i mniej znanych kalendarzy.<\/p>\n Wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna tradycyjny kalendarz birma\u0144ski<\/strong>, w kt\u00f3rym podzia\u0142 na miesi\u0105ce oparty jest na miesi\u0105cach ksi\u0119\u017cycowych a podzia\u0142 na lata oparty jest ze wzgl\u0119d\u00f3w klimatycznych na lata zwrotnikowe, w zwi\u0105zku z po\u0142o\u017ceniem Birmy w strefie klimatu zwrotnikowego i monsunowego, z trzema porami roku – por\u0105 such\u0105, deszczow\u0105 i ch\u0142odn\u0105. Kalendarza birma\u0144skiego nadal u\u017cywa si\u0119 do wyznaczania dat tradycyjnych \u015bwi\u0105t. Birma\u0144ski Nowy Rok Thingyan nazywany r\u00f3wnie\u017c festiwalem wody jest odpowiednikiem polskiego \u015bmigusa-dyngusa. W czasie trzech \u015bwi\u0105tecznych dni od 13-15 kwietnia, wszyscy na ulicach polewaj\u0105 si\u0119 wod\u0105 na szcz\u0119\u015bcie. Festiwal ten jest obchodzony we wszystkich krajach p\u00f3\u0142wyspu indochi\u0144skiego m.in w Tajlandii (Songkran) Kambod\u017cy (Chaul Chnam Them) czy Laosie (Primai), nawi\u0105zuje do tradycji buddyjskiej. We wszystkich pa\u0144stwach buddyjskich uwa\u017ca si\u0119 \u017ce woda zmywa grzechy i dzi\u0119ki temu z zadowoleniem mo\u017cna wst\u0105pi\u0107 w Nowy Rok. Festiwal wody jest najbardziej popularnym, ha\u0142a\u015bliwym i kolorowym birma\u0144skim \u015bwi\u0119tem. Ludzie w ca\u0142ym kraju zbieraj\u0105 si\u0119 w pagodach, gdzie sk\u0142adaj\u0105 cze\u015b\u0107 mnichom i zgodnie z tradycj\u0105 ofiarowuj\u0105 im r\u00f3\u017cne dary.<\/p>\n Nietypowy kalendarz bazuj\u0105cy na koptyjskim, posiadaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c etiopscy chrze\u015bcijanie (kalendarz etiopski<\/strong>) kt\u00f3rzy stosuj\u0105 kalendarz zwany gyyz<\/strong> do cel\u00f3w liturgicznych. Co ciekawe, doba zaczyna si\u0119 nie o p\u00f3\u0142nocy, a ze wschodem s\u0142o\u0144ca. Kalendarz etiopski stosuje w\u0142asn\u0105 rachub\u0119 lat, op\u00f3\u017anion\u0105 o 7 lat wzgl\u0119dem kalendarza gregoria\u0144skiego.<\/p>\n W\u0142asny kalendarz – d\u017cucze<\/strong>, posiada r\u00f3wnie\u017c Korea P\u00f3\u0142nocna, cho\u0107 opiera si\u0119 na kalendarzu gregoria\u0144skim, lata liczy si\u0119 w nim od urodzenia… legendarnego przyw\u00f3dcy KRLD Kim Ir Sena (1912). Kalendarz zosta\u0142 wprowadzony w 1997 roku.<\/p>\n W u\u017cyciu s\u0105 r\u00f3wnie\u017c kalendarze perski, koptyjski<\/strong>, samwatsara<\/strong> czy japo\u0144ski.<\/strong> Kalendarze te s\u0105 jednak pochodnymi wspomnianych wcze\u015bniej, jak w przypadku kalendarza japo\u0144skiego,kt\u00f3ry wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio od chi\u0144skiego i zosta\u0142 wygaszony jeszcze w drugiej po\u0142owie XIX wieku przez w\u0142adze japo\u0144skie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kiedy \u015bwi\u0119tuj\u0105 Chi\u0144czycy, Hindusi, Muzu\u0142manie, Prawos\u0142awni czy \u017bydzi? Odpowied\u017a jest na poz\u00f3r oczywista – sylwestra obchodzimy przecie\u017c w nocy z 31 grudnia na 1 stycznia. Sprawa jest jednak o wiele bardziej skomplikowana ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 nam wydawa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":57805,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[125,128,145,153,154,175,176,194,102,345],"class_list":["post-60478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zwyczaje-noworoczne","tag-birmanski-nowy-rok","tag-chinski-nowy-rok","tag-hinduski-nowy-rok","tag-kalendarz-gregorianski","tag-kalendarz-julianski","tag-nowy-rok","tag-nowy-rok-w-kalendarzach","tag-prawoslawny-nowy-rok","tag-tradycje-noworoczne","tag-zydowski-nowy-rok"],"yoast_head":"\n![\"watykan\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/watykan.jpg\")
<\/p>\n![\"juliszcezar\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/juliszcezar.jpg\")
<\/p>\nKiedy Nowy Rok \u015bwi\u0119tuj\u0105 Chi\u0144czycy?<\/h2>\n
![\"chiny\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/chiny.jpg\")
<\/p>\nKiedy Nowy Rok \u015bwi\u0119tuj\u0105 Hindusi?<\/h2>\n
![\"hindus\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/hindus.jpg\")
<\/p>\nKiedy Nowy Rok \u015bwi\u0119tuj\u0105 Prawos\u0142awni?<\/h2>\n
![\"prawoslawie\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/prawoslawie.jpg\")
<\/p>\nKiedy Nowy Rok \u015bwi\u0119tuj\u0105 Muzu\u0142manie?<\/h2>\n
![\"muzulmanie\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/muzulmanie.jpg\")
<\/p>\nKiedy Nowy Rok \u015bwi\u0119tuj\u0105 \u017bydzi?<\/h2>\n
![\"zyd\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/zyd.jpg\")
<\/p>\n![\"birma\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/birma.jpg\")
<\/p>\n![\"korea\"](\"http:\/\/www.sylwestrowo.pl\/przewodnik\/wp-content\/uploads\/2016\/10\/korea.jpg\")
<\/p>\n